آموزش انبارداری

مفاهیم انبارداری

مقدمه

انبار در اقتصاد کشور ما اهمیت فراوانی دارد، زیرا درصد قابل توجهی از دارائی های سازمان ها در موجودي هاي انبار آنها انباشته شده است، همچنین اداره انبارها سخت و گران است و سازمان ها درصددند تا بهترين عمل بهينه اي را كه متضمن حداقل هزينه باشد را معين نمايند و در اين راستا از فنون و علم مديريت انبارها، بهره اي شايان مي برند چرا كه زمان و هزينه و دقت از عناصر اصلي تصميم‌گيري بشمار مي آيد. جهت تصحيح سيستم هاي انبارداري و طراحي متناسب آنها تکیه بر دانش و تكنيك هاي متنوع حاصل از رشته هاي مختلف، جهت حذف اتلاف ها (اتلاف ناشی از تولید بیش از حد نیاز، اتلاف ناشی از خرید بیش از حد کالا، اتلاف ناشی از دوباره کاری یا ضایعات نمودن کالا، اتلاف ناشی از حرکت های اضافی در محیط کار، اتلاف ناشی از فرآیندهای ناقص، اتلاف ناشی از انتظار تامین کالا، اتلاف ناشی از نقل و انتقالات، اتلاف ناشی از زمان، اتلاف ناشی از اختصاص فضای اضافه برای کالا) ضروريست.

 

انبارداری

دلايل نگهداری موجوديها و انبار کردن آنها:

-      امکان دسترسی به موقع به مواد و کالای مورد نياز.

-      تعیین بهترین الگوی سفارش دهی و بهترین مقدار موجودی.

-      استفاده از تخفيفهای کلی در خرید عمده از تامین کننده کالا.

-      عدم توقف عمليات توليد و زيان ناشی از آن، در صورت خرید یا تولید نشدن پیش از موعد مصرف کالا.

-      کاهش آثار ناشی از نوسانات قيمتها در تامين مواد و کالا.

-      جلوگيری از افزايش دفعات و مراحل خريد مواد و کالا و هزينه های سفارش آن (کاهش دفعات خرید باعث کاهش هزینه سفارش می شود).

-      امکان برنامه ريزی دقيق توليد بر اساس موجودي های انبار.

-     مراقبت و نگهداري كالاها از سرقت، صدمه، ‌ضايعه و طبقه بندي يا قفسه بندي صحیح اقلام.

-      جوابگویی مطمئن به تغييرات احتمالی در افزایش تقاضاي مصرف.

 

قابلیت ها و مهارت های انباردار:

-       آشنایی کامل با عملیات دریافت، جابجایی، انبارش، تحویل کالا.

-       آشنايي كامل به اصول انبارداري، كدگذاري کالا، آشنایی به انواع سندهای انبار.

-       تسلط و آشنايي كامل با مواد اوليه، قطعات، محصولات نيمه ساخته، تمام شده و ضايعات.

-       توانايي كار با رايانه و سیستم نرم افزاری انبار.

-       آشنایی با سیستم گردش موجودی FIFO  و LIFO.

-       آشنايي با مشخصات جابجايي، انبارش و Layout انبارها.

-       آشنایی با مباحث لجستیکی مرتبط با انبار.

-       آشنایی با اصول ايمني در انبارها.

-       آشنایی با اصول ساماندهی و آراستگی محیط کار (5S).

-       آشنایی با روش های کنترل موجودی (حداقل موجودی، حداکثر موجودي،  نقطه سفارش، میزان بهینه سفارش و...).

-       آشنایی با تعريف فروشندگان و توليدکنندگان کالا، کارپردازان، واحدهای درخواست کننده کالا (مراکز هزینه)، افراد تحويل گيرنده کالا.

وظايف عمومي مديريت انبار (Warehousing Management):

-     توصیه و پیشنهاد روش های انبارداری و اصلاح روش های موجود.

-     اقتصادي كردن عمليات انبار و انبارداري.

-     برنامه ريزي و كنترل موجودي هاي كالا در انبار.

-     نظارت بر انجام عمليات انبارداري و تحويل گرفتن، نگهداري و تحويل كالا.

-     مشخص نمودن دستور العمل بازرسي، بازبيني و بازنگري موجوديهاي كالا در انبار و حفاظت انبارها.

-   ايجاد هماهنگي و برقراري ارتباط اصولي و روشمند با ساير واحدها.

-     اداره كاركنان و سازماندهي انبار.

-     نظارت بر اجرای صحیح محل‌يابي و جانمایی اقلام انبار و تجهيزات انبار.

-     سرويس‌دهي و خدمات‌رساني و همكاري با ساير واحدها.

-     سر و سامان دادن وضعيت انبارها و حل و فصل مسائل مربوط به اداره انبارها.

-     هدفمند نمودن روش طبقه‌بندي موجوديهاي كالا و نحوه چيدن، قرار دادن، جابجايي و حمل آنها در انبار.

 اهداف برنامه‌ريزي مديريت انبار:

-           كاهش هزينه‌هاي انبار و نگهداري كالا، انجام فعایت های ضروری به صورت کارا.

-           ارائه اطلاعات صحیح و دقیق به سایر بخش ها.

-           حفظ و نگهداري مناسب كليه اقلام در انبارها.

-           كاهش هر گونه ضايعات و صدمات و آسيب رساندن به كالاهاي موجود در انبار.

-           ارائه خدمات موثر و جلب همكاري و رضايت ساير بخش‌ها و كاركنان.

-           كاهش ميزان سرمايه‌گذاريها و پايين نگه داشتن حجم سرمايه‌گذاريها در انبار.

-           سرعت بخشيدن به امور جاري و عملياتي انبار.

-           بكارگيري و آموزش كاركنان انبار با مهارتهاي انبار.

-           ارائه بهينه خدمات و برقراري ارتباط منطقي روشمند با كليه قسمت‌ها.

-           تعداد انبارهایی که باید ساخته شوند و بهترین اندازه هر انبار.

-           خدمت دهی بالا به مشتری.

 

تعریف انبار و کالا:

بطوركلي انبار محل و مکانی (تحت کنترل) است، كه يك يا چند نوع كالاي بازرگاني، صنعتي، مواد اوليه يا فرآورده هاي مختلف به طور منظم، طبقه بندی و صحیح در آن برای مدتی نگهداري مي شود.

کالا: هرگونه ملزومات، قطعات یدکی ماشین آلات، ماشین آلات تولید، مواد اوليه، قطعات نيمه ساخته، محصول نهايي، ابزار توليد و ساخت، اقلام مصرفي غير مستقيم توليد و ساخت، تجهيزات رايانه اي، ملزومات اداري، کالای تجاری كه براي توليد يا پشتيباني توليد یا فروش یا انجام خدمات استفاده مي شود و تحت كنترل انبار مي باشد، كالا ناميده مي شود.

انبارداری و انبارش کالا (Warehousing and Storage):

به عملیات دریافت، تخلیه، بارگیری و نگهداری کالاهای مورد نیاز افراد و سازمان در مکان هایی با شرایط مناسب، صحیح و تحویل به موقع آنها به مصرف کننده، اطلاق می شود، انبارداری شامل سیستم‌های قرار گرفتن جنس در انبار و ایجاد روش‌ها و اعمال مدیریت کنترل موثر از زمان ورود تا لحظه تحویل است.

به عبارت دیگر انبارداری عبارت است، از دریافت جنس یا کالا از خارج یا داخل سازمان و نگهداری آن طبق نظم و اصولی که متضمن سهولت در تحویل دادن (صدور) و تحویل گرفتن (ورود) باشد.

 

اقلام مواد اولیه مستقیم بر مصرف تولید (Raw Materials): شامل انواع مواد اولیه یا خام مصرفی بکارگیری جهت تولید محصول یا کالای دیگر می باشد.

اقلام مصرفي غير مستقيم توليد: شامل روانكارها، قطعات تند مصرف ماشین آلات، قطعات يدكي ماشين آلات (Spare Parts)، ابزارهای مرتبط با ماشين آلات و... كه در روند توليد يا پشتيباني توليد استفاده مي شود.

محصول نهايي (Finished Goods): كالايي كه مطابق سفارش مشتري یا بازار فروش، كليه مراحل توليد و ساخت را طي كرده و تأييديه های لازم كيفيت را دريافت كرده و آماده فروش و عرضه به مشتری باشد، محصول نهايي شناخته مي شود.

ملزومات (Supplies): لوازم خدماتي، ساختمانی، بهداشتي، رفاهي، اداری را ملزومات گويند.

قطعات نيمه ساخته (Goods In Process) Work In Process: كليه قطعات میانی تولید شده (یک یا چند مرحله تولید انجام شده باشد) كه پس از مونتاژ یا عمليات تكميلي محصول نهايي را تشكيل مي دهند.

كالاي اماني: كليه كالاهايي كه به صورت امانت در اختيار تحويل گيرنده یا سازمان قرارگرفته و انتظار مي رود تا پس از طي اقدامات مربوطه به سازمان یا تحویل دهنده عودت داده شود.

کالا یا محصول نامنطبق: به هر قطعه یا محصولی که در هر یک از مراحل تولید مشخص شود، که مطابق با خواسته های سیستم کیفیت یا بازار فروش نباشد یا مستهلك و غير قابل تولید باشد اطلاق می گردد، که این کالاها بعد از تعیین تکلیف شدن، ترمیم و به چرخه تولید بر می گردد یا غیر قابل ترمیم وضایعات شناخته می شوند.

کالای تجاری خريداري شده جهت فروش: اين سري از کالاها شامل اجناسي هستند كه توسط سازمان خریداری شده و بدون هيچ گونه تغييري در آنها برای فروش عرضه مي گردد.

ضایعات: هر گونه کالا یا محصول نامنطبق که قابل تعمیر یا ترمیم نباشد و جهت صدور برای بازیافت یا فروش در انبار نگهداری می شود.

دارایی ثابت: کالاهایی هستند که سازمان آنها را نگه میدارد تا فرایند تولید کالاهای دیگر (ماننده: ماشین آلات تولیدی، زمین، ساختمان و...) یا ارائه خدمات به سازمان یا مشتریان (مثل رایانه، میز، کمد اداری و...) تسهیل گردد (مصرف نمی شوند).

در انبار قبل از هر کاری باید کالاها شناسایی شده و با توجه به تعاریف فوق هنگام تعریف هر کالا نوع آن که می تواند یکی از موارد زیر باشد مشخص می شود:

مواد خام – کالای نیمه ساخته – کالای ساخته شده – دارایی ثابت – کالای تجاری – کالای مصرفی - ضایعات.

 

موجودی کالا عبارت است از: دارائی های شهودی یا بعبارتی دیگر ذخیره ای از مواد و کالاست که برای مدت زمانی مشخص به صورت ثابت نگهداری می شود، کالاهای نامشهود جزء موجودی نمی باشد.

مدیریت موجودی: موادی که باید انبار گردند و مقدار هر یک از مواد.

آموزش انبارداری
آموزش انبارداری

 عوامل موثر در چیدمان و انبارش كالا در انبار:

-        محل و موقعيت و شكل ظاهري و نوع ساختمان انبار و محل درب های ورودی و خروجی.

-         امكانات و تجهيزات انبار، وسائل حمل و نقل داخل انبار.

-        خصوصيات فيزيكي كالا شامل وزن و سنگینی، نوع بسته بندی، به عنوان مثال: اجسام  نگين تر را در كف انبار یا قفسه چیده  و اجسام سبك تر را در قفسه هاي بالاتر قرار می دهند، کالاهایی که دارای بسته بندی مناسب بوده و دارای شرایط پذیرش انبارش روی هم را داشته باشند روی هم قرار گرفته و فضای کمتری را اشغال می کنند.

-        خصوصيات كيفي كالا شامل مدت فساد، سريع الاشتعال بودن، قابل انفجار و سمي بودن.

-        ميزان تقاضا و مراجعه به کالا، به عنوان مثال محل قرارگیری کالاهای پر گردش باید طوری باشد تا در زمان تحويل گرفتن يا تحويل دادن به كمترين جابجايي ها نياز باشد.

-        تشابه کاربردی و ذاتی، مراحل انجام کار و هم گروهی، همه اقلام هم خانواده را كه به نوعي با يكديگر مرتبط  هستند در مكانهاي مشترك و حتي المقدور نزديك به هم  قرار می گیرد.

-       تجزیه و تحلیل و گروه بندی ABC  (مراجعه شود به بخش برخی مباحث مدیریت انبار).

-         اندازه ابعاد كالا: براي تعيين فضاي هر نوع كالا بايد ابتدا به حجم و اندازه آن به دقت توجه كرد تا در فضا، وقت و هزينه حمل صرفه جویي شود.

  فعاليت هاي اصلي در انبار عبارتند از :دريافت – جابجايي- نگهداری – تحويل.

 عوامل موثر در انتخاب بهترین اندازه انبار:

-       تعداد محصولات.

-        نوع تقاضا برای هر محصول، مقدار تغییرات، میانگین سفارش.

-       شاخصه های فیزیکی محصولات بخصوص اندازه و وزن.

-       شرایط انبارش خاص نظیر کنترل دما، بسته بندی و...  .

-       سطح هدف برای خدمت دهی به مشتری.

-       زمان های انتظار تامین مواد و زمان انتظار تعهد شده به مشتریان.

-       اقتصادی بودن مقیاس.

-       انواع تجهیزات جابجایی مواد، جانمایی انبار.

 انبار از لحاظ فرم ساختمانی:

-       انبارهاي کاملا پوشيده: مكانی که از تمام اطراف بسته باشد و داراي سقف، درب و ايمني كامل مي باشد.

-       انبارهاي سرپوشيده يا هانگارد: اين انبار داراي سقف بوده ولي چهار طرف آن باز یا با فنس محصور است، اين نوع انبارها كالاها را از باران و آفتاب حفظ مي كند.

آموزش انبارداری 1

-       انبار در محوطه های باز: ‌اين انبار به صورت محوطه ای بوده و با سیم خاردار یا فنس و بلوک حفاظت می شود و جهت نگهداري ماشين آلات و لوازم سنگين مورد استفاده قرار مي گيرد.

محل انبار می بایست تحت کنترل باشد معمولا از انبارهای دور باز جهت نگهداری ماشین آلات و لوازم سنگین استفاده می شود به طوری که جابجایی کالا در آن نمی تواند از دید انباردار پنهان بماند، قطعات کوچک، سبک در انبارهای کاملا پوشیده نگهداری می شوند.

 انواع انبار براساس نوع انبارش:

انبار مواد اوليه: كليه مواد اوليه مندرج در ليست مواد اوليه (BOM) كه جهت توليد محصول استفاده مي گردد در اين انبار ذخيره مي شود.

انبار محصول نهايي: كليه محصولات تولید شده آماده عرضه به مشتری و بازار.

انبار ضايعات: محل قرار گيري ضايعات بدون بازگشت توليد، جهت بازیافت یا فروش نگهداری می شود.

انبار قطعات و ملزومات: كليه ابزارآلات توليد و ساخت، قطعات یدکی ماشین آلات، اقلام مصرفي غير مستقيم توليد، تجهيزات رايانه اي و اداري، لوازم خدماتي، محوطه سازي، بهداشتي و رفاهي، کالاهای تجاری در اين انبار ذخيره مي گردد.

انبار نیمه ساخته: مكاني جهت نگهداري قطعات حین تولید، قطعاتی که از شکل مواد اولیه خارج شده و یک یا چند مرحله تولید یا مونتاژ روی آن انجام گرفته باشد ولی هنوز به محصول کامل در نیامده باشند.

انبار کالای امانی: کالایی در این انبار نگهداری می شود که به صورت امانت در اختیار سازمان باشد و در آینده به امانت دهنده عودت داده می شود.

انواع سند های اصلی انبار:

در زیر به شرح چند نمونه از اسناد مهم انبار پرداخته و اطلاعات تکمیلی و نحوه استفاده از آنها در روش اجرایی انبار و روش اجرایی خرید در ادامه مبحث توضیح داده شده است.

رسيد موقت انبار:

فرمي است موقت و ارزش آن تا صدور رسيد قطعي انبار است و زماني از آن استفاده مي شود که نیاز به انجام پروسه هایی برای امكان صدور رسيد قطعي لازم باشد، عموماً رسيد موقت انبار جهت کنترل اقلام از نظر مقداری و کیفی قبل از رسید دائم صادر می شود، اين فرم از نظر حسابداري مبنای عملیات نمی باشد.

هرگاه کالایی وارد انبار می شود ابتدا رسید موقت شده بعد از انجام کنترل های لازم رسید قطعی و دائم صادر می شود.

رسيد انبار:

از مهم ترين اسناد رايج انبار است و به آن رسید دائم هم می گویند، انبار به محض اين كه كالایی تحويل گرفت، اقدام به تكميل و صدور رسيد انبار بعد از رسید موقت و کنترل های لازم می نمايد. اين رسيد به منزله تاييد نهایی تحويل كالا تلقي مي شود.

برگدرخواستكالاازانبار:

براي اين كه هر واحدي اعم از واحدهاي توليدي و غير توليدي اجناس مورد نياز خود را از انبار دريافت كند، بوسيله ي تکمیل فرم درخواست کالا تقاضاي خود را به اطلاع انبار می رساند، فرم در خواستكالا از انبار تکمیل و به امضاي واحد متقاضي رسيده و توسط مدیر مربوطه تائید و براي تحويل گرفتن اجناس مورد نياز به انبار مربوطه مراجعه می شود.

انبادار بر حسب موجودي و مشخصات اجناس يا كالاي مورد تقاضا و صحت برگ درخواست كالا از انبار چنانچه اجناس يا كالاي مورد تقاضا موجود باشد اقدام به تحویل كالاي درخواستي متقاضي و صدور سند حواله انبار مي نمايد، در غير اينصورت در صورت نداشتن موجودی اقدام به تهيه و تنظيم فرمدرخواست خريد كالا و ارجاع آن به واحد تدارکات و خرید می نمايد.

حواله انبار:

از مهم ترین اسناد رایج دیگر انبار حواله انبار است، انبار بعد از دریافت فرم درخواست کالا از انبار و تحویل هر گونه کالا از انبار به واحدهای متقاضی یا خریداران و خروج کالا از انبار اقدام به صدور سند حواله نموده و این سند به منزله تایید نهایی خروج کالا از انبار می باشد و در حسابداری انبار ریالی و ثبت سند می گردد.

برگ سفارش خريد:

برگ سفارش خريد فرمي است كه توسط انبار در صورت کسری موجود کالاها  و با در نظر گرفتن سیستم کنترل موجودی صادر و با استفاده از آن واحد بازرگاني و خرید قادر است اقلام را به استناد آن خريداري و كالاي مورد نياز را تامين نمايد

www.warehousing.blogfa,com

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ما افتخار همکاری با این شرکتها را داشته ایم


شرکت ساختمانی راساب -  شرکت پوش نما  -  شرکت مهندسی پل و ساختمان الموت  -  شرکت رنگسازی پوشش پارس  -  شرکت راه سازی ناودیس راه- شرکت مهندسي سانا - شرکت بین المللی نام آوران راه و ابنیه  -  شرکت ساختمانی مولدینگ  -  شرکت ساختمانی کیان کار  -  شرکت فرآورده های صنعتی صدف داش  -  شرکت مبلمان اداري اسالم  -  شرکت دانيال خوزستان  -  شرکت مهندسي شفق ديمچه  -  شرکت ني ريز گمار - شرکت بلند طبقه - شرکت برزیلی آندرادگوتی یرز AG و  - شرکت ساختمانی سرمل - شرکت ساختمانی آبژ -  شرکت هورآذر خوزستان  -  شرکت كارنمايان سينا  -  شرکت سبز انديشان – شرکت زرين دشت  -  شركت مهندسي راه و ساختمان ريبار  -  هتل آپارتمان طوبي  - شرکت ساختمانی عمران سریر -  شرکت ساختمانی پرلیت - شرکت تا...

   

 ادامه مطلب...